Големата борба помеѓу Христа и сатаната

18. Еден американски реформатор

Еден честит и чесен земјоделец, кој бил доведен дотаму да се посомнева во божественото потекло на Светото писмо, но искрено сакал да ја запознае вистината, бил избран од Бога да предводи во објавувањето на пораката за второто Христово доаѓање. Како и многу други реформатори, и Вилијам Милер од својата младост се борел со сиромаштијата и на тој начин се научил на енергичност и на самооткажување. Членовите на семејството од кое потекнувал се одликувале со независен и слободоумен дух, со истрајност и со искрен патриотизам - црти кои исто така се истакнувале и во неговиот карактер. Татко му бил офицер во револуционерната војска, и тешките прилики во првите години на Милеровиот живот, биле последица на жртвите што ги поднесувал неговиот татко во борбите и страдањата на тоа бурно време.

Бил со здрава и цврста телесна градба, и уште во своето детство давал докази за своите извонредни интелектуални способности. Кога пораснал тоа уште повеќе дошло до израз. Неговиот ум бил активен, добро развиен и секогаш желен за знаење. Иако не уживал предност на академско образование, неговата љубов кон учењето и навиката длабоко да размислува и остро да забележува, го направиле човек со здраво расудување и со сестрани погледи. Имал беспрекорен морал и уживал голем углед и општо почитување поради својата честитост, штедливост и благородност. Со својата работа и трудољубивост рано создал услови за самостоен живот, но ја задржал навиката да учи. Со успех извршувал разни граѓански и воени должности и се чинело дека патот кон богатството и честа ширум му е отворен.

Неговата мајка била жена со искрена побожност и тој во своето детство примил многу религиозни впечатоци; но во првите години на младоста, западнал во друштво на деисти, чиешто влијание врз него било дотолку поголемо затоа што повеќето од нив биле добри граѓани, хумани и добродушни луѓе. Нивниот карактер во извесна мера бил под влијание на христијанската средина во која живееле. За доблестите што им овозможиле почитување и доверба кај другите требало да и бидат благодарни на Библијата; а сепак овие добри дарови во толкава мера ги изопачиле што вршеле влијание спротивно на Божјото Слово. Дружејќи се со таквите луѓе, Милер бил наведен да ги прифати нивните погледи. Тогашното вообичаено толкување на Библијата му задавало тешкотии што му се чинеле несовладливи, а неговото ново верување што ја отфрлувало Библијата, не му нудело ништо подобро што би можело да го заземе нејзиното место, и тој бил далеку од тоа да најде мир и душевно задоволство. Сепак дванаесет години се придржувал до овие погледи. Меѓутоа, во триесет и четвртата година од неговиот живот, Светиот Дух силно и впечатливо делувал на неговото срце и во него се разбудила совеста за сопствената грешност. Во својата дотогашна вера не нашол никаква гаранција за среќата од онаа страна на гробот. Иднината му изгледала мрачна и студена. Повикувајќи се подоцна на своите чувства од тоа време, тој кажал:

“Уништување, тоа за мене беше студена, грозна помисла, а денот на полагање на сметката сигурна пропаст за сите. Небото над мојата глава беше како бакар, а земјата под моите нозе како железо. Вечност - што е тоа? Смрт - зошто и како настанува? Колку повеќе се обидував со разумот да го разберам одговорот на ваквите и слични прашања, сè повеќе се оддалечував од вистинските докази. Колку повеќе размислував за тоа, моите заклучоци беа сè понесигурни. Се обидував да не размислувам за тоа, но моите мисли не се даваа да ги совладам. Бев многу потиштен, а не разбирав поради што. Негодував и се жалев, но не знаев како и каде да ја најдам вистината. Тагував и ја оплакував својата безнадежност.”

Во таква состојба тој се наоѓал неколку месеци. “Одеднаш,” кажува тој, “во мислите незадржливо ми се појави впечатокот за карактерот на Спасителот. Не можев да се оттргнам од впечатокот дека навистина постои суштество толку добро и полно со сожалување, дури дека и сопствениот живот Го понудил како откуп за нашите престапи, за ние да би се спасиле од сите страдања и несреќи што ги предизвикал гревот. Веднаш почувствував дека таквото суштество би морало да биде полно со љубов и добрина, и си замислував дека на едно такво суштество би можел да му се фрлам во прегратката и да се надевам на Неговата милост. Но се појави прашањето: Како може да се докаже дека постои такво суштество? Дојдов до заклучок дека доказите за постоењето на таквиот Спасител и за вечниот живот во иднината не можат да се најдат никаде, освен во Библијата...

“Видов дека Библијата го изнесува пред нашите очи Спасителот токму таков каков што мене ми беше потребен; бев збунет кога видов дека една (по деистичкото сфаќање) невдахновена книга ги изнесува начелата што толку многу се совршено прилагодени кон потребите на еден паднат свет. Бев присилен да признаам дека Светите списи на Библијата можат да бидат само Божјо откровение. Тие станаа моја радост и мое душевно задоволство; во Исуса јас најдов пријател. Спасителот за мене стана “прв меѓу десет илјади” (Песна над песните 5,10), а Светото писмо што пред тоа ми беше мрачно и полно со противречности, стана светилка на мојата нога и светлина на мојата патека. Најпосле се смирив во душата и најдов вистинско задоволство. Увидов дека Господ Бог е карпа среде океанот на животот. Сега Библијата стана главен предмет на моето проучување, можам да речам дека ја проучував со големо одушевување. Пронајдов дека ниту половината од нејзината содржина досега не ми беше позната. Се чудев како порано не сум ја видел нејзината убавина и сјај, и ми беше несфатливо како и кога сум можел да ја отфрлам. Открив сè што моето срце сакало и лек за секоја болка на мојата душа. Изгубив волја за читање на било која друга книга и со сето срце настојував да стекнам мудрост која доаѓа од Бога,” - С. Блис: (S. Bliss) Белешки за биографијата на Вилијам Милер 65-67 стр.

Така Милер јавно го признал своето верување во религијата што некогаш ја презирал. Но неговите неверни другари не се двоумеле да му ги изнесат сите оние докази што самиот тој порано толку често ги употребувал против божественото потекло на Светото писмо. Тој тогаш не бил подготвен да им одговори, но дошол до заклучок дека ако Библијата навистина претставува Божјо откровение мора да биде доследна на себе, а бидејќи е дадена за поука на луѓето, тогаш мора да биде прилагодена на нивното разбирање. Решил сам да го проучи Светото писмо и да утврди дали неговите привидни противречности можат да се доведат во хармонија.

Настојувајќи да се ослободи од секоја предрасуда, ги споредувал цитатите на Светото писмо еден со друг без никаков коментар а при читањето служејќи се единствено со маргиналните цитати што упатуваат на сличен текст и со азбучниот регистер на библиските цитати. Проучувањето го продолжил редовно и систематски; почнувајќи од првата Мојсеева книга, читал стих по стих и не сакал да оди понатаму додека значењата на различните места не му биле така откриени за ништо повеќе да не го збунувало. Кога ќе наидел на нејасно место тогаш имал обичај да го споредува со секој друг стих што би бил во каква и да е врска со разгледуваниот предмет. Настојувал на секој Збор да му најде смисла што одговара во дадениот текст и кога ќе утврдел дека неговото мислење се согласува со стиховите со слично значење, тогаш исчезнувала тешкотијата. Така, кога ќе наидел на тешко разбирливи стихови, секогаш во некој друг дел на Светото писмо ги наоѓал потребните разјаснувања. Откако со сесрдна молитва би побарал божествено просветлување, му станувало јасно она што порано му изгледало темно. Тој навистина ја искусил вистинитоста на зборовите на псалмистот: “Објавувањето на твоите зборови просветлува, ги вразумува простодушните” (Псалм 119:130).

Со големо интересирање ја проучувал книгата на пророкот Даниел и Откровението, служејќи се со истите методи на објаснување како и кај другите делови на Светото писмо, и на своја голема радост се уверил дека пророчките симболи можат да се разберат. Забележал дека исполнетите пророштва буквално се исполниле; дека сите сликовити изрази, метафори, параболи, споредувања и т.н., или се објаснети во својот непосреден контекст, или се изразени со термини што на други места се појасно одредени, и кога на овој начин ќе се разјаснат, можат точно да се разберат. “На тој начин”, вели тој, “се уверив дека Библијата е систем на откриени вистини, дадени толку јасно и едноставно што човекот на својот животен пат, колку и да е неупатен, не мора да остане во заблуда.” - Блис, стр. 70. Алка по алка во големиот синџир на вистината биле награда за неговите напори, додека чекор по чекор ги откривал дотогаш непознатите области на пророштвата. Небесните ангели управувале со неговите мисли и му помагале да ја разбере смислата на Светите списи.

Земајќи го начинот на кој се исполнувале пророштвата во минатото како критериум за идните, што допрва ќе се исполнат, се уверил дека популарното сфаќање за Христовото духовно владеење - за овоземното илјадагодишно царство пред крајот на светот - нема никаква основа во Божјото Слово. Укажувајќи на илјадагодишниот мир и правда пред личното Господово доаѓање, ова учење стравотиите на Господовиот ден ги потиснало во далечна иднина. Меѓутоа, иако звучи пријатно, ова учење се противи на самата Христова наука и на Неговите апостоли, кои изрично кажуваат дека пченицата и каколот мораат да “растат заедно до жетвата”, до крајот на светот; дека “злите луѓе и лажливците ќе напредуваат во злото, измамувајќи и бивајќи измамени;” “дека во последните времиња ќе настанат тешки времиња “; и дека царството на темнината ќе постои сè до Господовото доаѓање, кога Господ Исус ќе го убие “со здивот на Својата уста и со блесокот на Своето доаѓање ќе го истреби” (Матеј 13:30, 38-41; 2. Тимотеј 3:13; 2. Солунјаните 2:8).

Учењето дека целиот свет ќе се обрати и дека Христос овде ќе воспостави некое духовно владеење не и било познато на апостолската црква. Таквото учење христијанството го прифатило дури во почетокот на осумнаесеттиот век. Како и секоја друга заблуда така и оваа имала лоши последици. Таа ги наведувала луѓето Господовото доаѓање да го одлагаат за далечна иднина и ги охрабрувала да не обраќаат внимание на знаците што го најавувале Неговото доаѓање. Таа им влевала чувство на самоувереност и сигурност, што било сосема неосновано, и многумина биле наведени да ја занемарат подготовката толку неопходна за средба со Господа.

Милер пронашол дека Светото писмо јасно учи за личното и вистинско Христово доаѓање. “Сам Господ,” кажува Павле, “со заповед, со глас на архангел и со Божја труба, ќе слезе од небото” (1. Солунјаните 4:16). А и самиот Спасител рекол: “И ќе го видат Синот Човечки, како иде на небесните облаци со голема сила и слава.” “Зашто како молњата што излегува од исток, и се гледа дури до запад, така ќе биде доаѓањето на Синот Човечки” (Матеј 24:30, 27). И сите небесни војски ќе го придружуваат на тој пат. “А кога ќе дојде Синот Човечки со Својата слава и сите свети ангели со Него” (Матеј 25:31). “Ќе ги прати Своите ангели со силен трубен глас и ќе ги соберат неговите избраници” (Матеј 24:31).

При Неговото доаѓање умрените праведници ќе воскреснат, и заедно со живите праведници ќе бидат преобразени во бесмртност. Павле кажува: “Сите нема да умреме, но сите ќе се преобразиме одеднаш во еден миг, во последната труба; бидејќи ќе затруби и мртвите ќе воскреснат нераспадливи и ние ќе се преобразиме. Зашто ова распадливо треба да се облече во нераспадливост, и ова смртно да се облече во бесмртност” (1. Коринтјаните 15:51-53). А во своето Послание до Солунјаните, прикажувајќи го Господовото доаѓање, тој кажува: “И мртвите во Христа ќе воскреснат прво; а потоа ние, што сме останале живи, заедно со нив ќе бидеме земени на облаците, за да се сретнеме со Господа во воздухот, и така секогаш ќе бидеме со Господа” (1. Солунјаните 4:16, 17).

Божјиот народ не може да го наследи царството сè додека Христос не дојде лично во слава. Спасителот рекол: “А кога ќе дојде Синот Човечки во Својата слава и сите свети ангели со Него, тогаш ќе седне на престолот на славата Своја. И ќе се соберат пред Него сите народи, па ќе ги оддели едни од други, како што овчарот ги одделува овците од козите. И ќе ги постави овците од Својата десна страна, а козите од левата. Тогаш царот ќе им каже на оние што Му се од десната страна: Елате, благословени од Мојот Отец; наследете го царството приготвено за вас од почетокот на светот” (Матеј 25:31-34). Од овие наведени библиски цитати јасно видовме дека кога Синот Човечки ќе дојде, мртвите ќе воскреснат нераспадливи, а живите ќе се преобразат. Токму со таа голема промена, тие ќе бидат оспособени да го примат царството; “Телото и крвта”, кажува Павле, “не можат да го наследат царството Божјо; ниту распадливоста ја наследува нераспадливоста” (1. Коринтјаните 15:50). Човекот во својата сегашна состојба е смртен и распадлив, а Божјото царство ќе биде нераспадливо и вечно. Затоа човекот во својата сегашна состојба не може да влезе во Божјото царство. Меѓутоа, кога ќе дојде Христос, Тој на Своите верни ќе им даде бесмртност, и дури тогаш ќе ги повика да го примат царството чиишто наследници дотогаш биле само со вера.

Овие и слични библиски текстови за Милер претставувале јасни докази дека настаните што повеќето таканеречени христијани ги очекуваат пред Христовото доаѓање, како што се: сеопштото владеење на мир и воспоставувањето на Божјото царство на земјата, всушност треба да настапат по Христовото доаѓање. Покрај тоа, забележал дека сите знаци на времето и состојбата во светот одговараат на пророчките описи на последните денови. Од самото проучување на Светото писмо со сигурност заклучил дека одреденото време на земјата во нејзината сегашна состојба, се приближува кон својот крај.

“Друг вид на докази што имале суштинско влијание на мојот ум”, рекол тој, “беше библиската хронологија... Пронајдов дека претскажаните настани што се исполниле во минатото, се исполнувале во точно одреденото време. Потопот бил најавуван сто и дваесет години (Битие 6:3), уште седум дена требало да поминат до потопот, и било претскажано дека ќе врне дожд четириесет дена (Битие 7:4); четиристотини години Аврамовите потомци требало да престојуваат во туѓа земја (Битие 15:13); трите дена што биле претскажани во сонот на фараоновиот пехарник и неговиот пекар (Битие 40:12-20); седумте години, претскажани во сонот на фараонот (Битие 41:28-54); најавените четириесет години на талкање по пустината (Броеви 14:43); најавените три и пол години на глад (1. Царевите 17:1); (да се види Лука 4:25)... претскажаните седумдесет години на ропство (Еремија 25:11); “седумте времиња” (години) најавени за казната на Навуходоносор (Даниел 4:13-16); седумдесетте недели одредени за Еврејскиот народ (Даниел 9:24-27); сите овие настани одредени со временски периоди најпрвин биле само претскажани пророштва; и се исполниле точно онака како што било однапред најавено.” - Блис, 74. 75 стр.

Поради тоа кога во своето проучување на Библијата наидувал на разни хронолошки периоди кои според неговото сфаќање, се протегале сè дури до второто Христово доаѓање, не можел да ги смета поинаку, туку како “однапред одредени” времиња преку устите на светите Божји пророци. “Она што е тајно”, кажува Мојсеј, “му припаѓа на Господа, нашиот Бог, а она што е јавно - нам и на синовите наши до века” (Второзаконие 29:29), а преку пророкот Амос, Господ кажува дека Тој “не прави ништо додека не им ја открие тајната Своја на Своите слуги - пророците” (Амос 3:7). Затоа оние што го проучуваат Божјото Слово со сигурност можат да очекуваат дека Светите списи на вистината јасно укажуваат на највеличествениот настан што треба да се одигра во човечката историја.

“Бидејќи бев потполно уверен”, кажува Милер, “дека 'целото Писмо е од Бога вдахновено и е полезно за поука' (2.Тимотеј 3:16); оти 'никогаш според човечката волја не е изречено пророштво, туку светите Божји луѓе зборувале просветлувани од Светиот Дух' (2. Петрово1:21), и дека е напишано 'за наша поука, та преку трпението и преку утехата од Писмата да имаме надеж' (Римјаните 15:4), а не можев, хронолошкиот дел на Библијата да не го сметам за Божјо Слово кое го заслужува нашето сериозно проучување како и секој друг дел на Светите списи. Затоа мислев дека во своето настојување да го разберам она што Бог во Својата милост сметал дека е потребно да ни го открие, немам право да поминам преку пророчките временски знаци.” - Блис, 75 страна.

Ми се чинеше дека времето на второто Христово доаѓање најјасно е откриено во Даниеловото пророштво: “Уште две илјади и триста вечери и утра, тогаш светињата ќе се исчисти” (Даниел 8:14). Придржувајќи се верно до своето свето правило дека Светите списи самите себеси најдобро се толкуваат, Милер дознал дека еден ден во симболите на пророштвата претставува една година (Броеви 14:34; Езекиел 4:6); увидел дека временскиот период од 2300 пророчки денови или поточно години, се протега далеку над времето на милоста оставено за Евреите и дека, според тоа, не може да се однесува на чистењето на старозаветната светиња. Милер се придржувал до општо прифатеното мислење дека во христијанската ера светињата ја претставува Земјата, и затоа мислел дека чистење на светињата најавено во Даниеловата книга 8:14, значи исчистување на Земјата со оган при второто Христово доаѓање. Затоа, кога би се нашла почетната точка за овие 2300 денови, заклучил тој, тогаш лесно би можело да се одреди времето на второто Христово доаѓање. На овој начин би се открило времето на оној голем крај, време кога ќе се заврши сегашната состојба со “сета своја гордост и сила, со сиот свој сјај и суета, безбожност и угнетување”, кога од земјата ќе биде симнато проклетството, а смртта ќе биде уништена, време “кога ќе им се даде плата на Твоите слуги, пророците и светите, и на оние што се бојат од Твоето име, на малите и големите, и да се погубат оние кои земјата ја погубија.” - Блис, стр.76.

Со нова и со сè поголема сесрдност, Милер продолжил да ги истражува пророштвата, посветувајќи не само цели денови туку и ноќи на проучување на она што му се чинело дека има голема важност и она што најмногу го интересирало. Во осмото поглавје на книгата на пророкот Даниел не можел да ја најде појдовната точка за 2300. денови; иако на ангелот Гаврил му било наложено на Даниел да му ја објасни визијата, сепак му дал само делумно објаснување. Кога пророкот во својата визија го видел страшното прогонство што ќе ја снајде црквата, потполно ја загубил силата. Не можел повеќе да издржи и ангелот го оставил за извесно време. “Јас Даниел, истоштен, бев болен неколку дена... Се чудев на тоа видение”, кажува тој, “и не го разбрав” (Даниел 8:27).

Меѓутоа, Бог му наредил на Својот гласник: “Гавриле, објасни му го тоа видение” (Даниел 8:16). Овој налог морал да се изврши. Извршувајќи го овој налог, ангелот, нешто подоцна се вратил кај Даниел и му рекол: “Даниеле, еве ме: дојдов да те поучам... Внимавај добро на словото, разбери го видението” (Даниел 9:22, 23). Во споменатото видение од осмото поглавје на Даниеловата книга останала необјаснета уште една значајна точка, а тоа е она што се однесува на времето, временскиот период од 2300. денови; затоа ангелот, во своето концизно дадено објаснување, се задржал воглавно на прашањето на времето:

“Седумдесет седмици им се одредени на твојот народ и на твојот свет град... Знај и разбери: Од часот кога ќе излезе заповедта: Нека се вратат и пак нека го изградат Ерусалим, па до Кнезот Помазаник ќе бидат седум седмици, а потоа шеесет и две седмици, и повторно ќе бидат изградени улиците и ѕидовите и тоа во тешки времиња. А по шеесет и две седмици Помазаникот ќе биде погубен, но не за себе... И ќе се склучи сојуз со мнозина за една седмица, а во половината на седмицата ќе престане жртвата и приносот” (Даниел 9:24-27).

Овој ангел бил испратен кај Даниел со посебна цел: да му го објасни деталот што не го разбрал во визијата од осмото поглавје, а тоа е токму извештајот за времето. “Уште две илјади и триста вечери и утра, тогаш светињата ќе се исчисти.” Откако му наредил на Даниел: “Внимавај добро на речта, сфати го видението”, првите зборови на ангелот биле: “Седумдесет седмици му се одредени на твојот народ и на твојот свет град.” Седумдесет седмици, што претставуваат 490 години, според објаснувањето на ангелот, се отсечени, како време што припаѓа изрично за Евреите. Но од што биле отсечени? Бидејќи периодот од 2300 денови е единствениот временски период што се споменува во осмото поглавје, тогаш седумдесетте седмици можат да бидат отсечени од тој период; според тоа седумдесетте седмици мораат да бидат дел од 2300 денови, и дека овие периоди мораат да имаат ист почеток. Според изјавата на ангелот, седумдесетте седмици, треба да започнат во исто време со издавањето на заповедта - повторно да се изгради Ерусалим. Кога би се утврдила датата на оваа заповед, тогаш би се нашла појдовната точка на големиот временски период од 2300 денови.

Оваа заповед се наоѓа во седмото поглавје на Езрината книга (Езра 7:12-16). Овој декрет, во неговиот завршен облик го издал персискиот цар Артаксеркс, 457 година пред Христа. Во книгата на Езра е забележано дека Господовиот дом во Ерусалим бил довршен “по заповед” (декрет) на персиските цареви, Кир, Дариј и Артаксеркс, персискиот цар (Езра 6:14). Овие три цара со своето издавање, потврдување и надополнување на споменатиот декрет, направиле совршен знак за почетокот на 2300. денови, како што пророштвото и предвидело. Ако 457-та година пред Христа кога декретот е надополнет, се земе како време на неговото издавање и стапување во сила, се гледа дека секоја поединост на пророштвото во поглед на седумдесетте седмици се исполнила.

“Од времето кога излезе заповедта за изградување на Ерусалим, па до Кнезот Помазаник ќе бидат седум седмици а потоа шеесет и две седмици,” односно шеесет и девет седмици, или 483. години. Декретот на Артаксеркс стапил на сила есента 457 година пред Христа. Сметајќи од ова време, 483-те години се протегаат до есента 27 години после Христа (Види додаток). Во тоа време се исполнило ова пророштво. Зборот “Месија” значи “Помазаник”. Есента 27 година од новата ера, Христос бил крстен во реката Јордан и добил помазание од Светиот Дух. Апостол Петар потврдува дека “Исус од Назарет... Бог Го помаза со Свети Дух и со сила” (Дела 10:38). А и Спасителот самиот за Себе кажува: “Духот Господов е врз Мене; затоа Ме помаза да им соопштам радосна вест на бедните” (Лука 4:18). После ова крштевање, Тој заминал за Галилеја, “проповедајќи ја радосната вест за Божјото царство и зборувајќи: Времето се исполни” (Марко 1:14, 15).

“И ќе склучи сојуз со мнозина за една седмица.” Овде споменатата “седмица” е последна од оние седумдесет, тоа се последните седум години на временскиот период, посебно одреден за Евреите. Во текот на ова време, што се протега од 27 до 34 година по Христа, Спасителот најпрвин лично, а потоа преку Своите ученици, евангелскиот повик го упатил особено на Евреите. Кога апостолите тргнале да ја објават радосната вест за Божјото царство, Спасителот им дал изричен налог: “Кај незнабошците не одете, и во самарјански град не влегувајте. Појдете прво кај загубените овци на Израеловиот дом” (Матеј 10:5, 6).

“А во половината на седмицата ќе престане жртвата и приносот.” Триесет и првата година по Христа, три и пол години по Своето крштевање, нашиот Господ бил распнат. Со оваа голема жртва што била принесена на Голгота, престанало принесувањето на жртви што во текот на четири илјади години укажувале на Божјото Јагне. Симболот и отстапил место на реалноста, и сите жртви и приноси на церемонијалниот закон престанале.

Седумдесетте седмици или 490 години, одредени специјално за Евреите, истекуваат, како што видовме, 34 години по Христа. Тогаш оваа нација, со одлука на синедрионот, каменувањето на Стефан и прогонството на Христовите следбеници, дефинитивно го запечатила своето отфлање на Евангелието. Оттогаш веста за спасението не се ограничувала само на избраниот народ, туку се објавува по целиот свет. Учениците, кои биле присилени со прогонствата, да бегаат од Ерусалим, “поминуваа проповедајќи го словото. “А Филип слезе во еден самарјански град и таму им го проповедаше Христа” (Дела 8:4, 5). Петар, по директно божествено упатство, му го однел евангелието на капетанот од Кесарија, на побожниот Корнелиј, а на ревниот Павле, кој бил придобиен за Христовата наука, му било наложено оваа радосна вест да ја однесе далеку “при незнабошците” (Дела 22:21).

Така секој детал предвиден со ова пророштво точно се исполнил, и седумдесетте седмици кои несомнено почнале 457. година пред Христа, се завршуваат 34. години по Христа. Со помош на овие податоци не е тешко да се најде крајот на овие 2300. денови, односно години. Откако седумдесетте седмици - 490. дена - ќе се одземат од 2300. денови, остануваат уште 1810. дена. По истекот на 490. дена, односно години, дадени на Евреите треба да се навршат уште 1810. години. Сметајќи од 34. години по Христа, преостанатите 1810. години достигаат до 1844-та година. Според тоа 2300. денови од книгата на пророкот Даниел 8:14 се завршуваат 1844. година. По истекувањето на големиот временски период, требало да настапи она што го рекол ангелот во споменатото видение: “тогаш светињата ќе се исчисти.” На тој начин времето на исчистувањето на светињата - што според тогашното воопштено верување требало да биде за второто Христово доаѓање - најпосле било утврдено.

Милер и неговите соработници во почетокот мислеле дека 2300 години истекуваат во пролетта 1844, додека пророштвото упатувало на есента истата година. Погрешното сфаќање на овој детаљ предизвикал разочарување и збунетост кај оние што ја прифатиле првата дата како време на Господовото доаѓање. Но тоа немало никакво влијание врз силата на доказите што јасно покажувале дека 2300 денови завршуваат 1844 година, и дека големиот настан, прикажан со чистењето на светињата, токму тогаш морал да настапи.

Посветувајќи се на проучувањето на Светите списи од Библијата, за да докаже дека тие претставуват Божјо откровение, Милер во почетокот и не насетувал дека ќе дојде до заклучокот до кој дошол со проучувањето. Тој и самиот одвај можел да верува во она што било резултат на неговите истражувања. Но библиските докази биле толку јасни и убедливи што не можел да ги отфрли.

Во 1818 година, откако две години се посветил на ревно проучување на Библијата, Милер дошол до цврсто убедување дека отприлика за дваесет и пет години Христос ќе се појави за да го ослободи Својот народ. “Не е потребно”, кажува тој, “да зборувам за радоста што го исполни моето срце при помислата на прекрасната иднина, и огнената копнеж на мојата душа да учествувам во радоста на откупувањето. Сега Библијата ми стана нова книга. Таа претставуваше вистинска наслада за мојот ум; сè што во нејзиното учење ми беше мрачно, таинствено, исчезна од пред јасните зраци на светлината што сега ме осветли од нејзините свети страници. О, во каква слава и сјај ми се појави тогаш вистината пред моите очи! Сите противречности и недоследности што порано ги наоѓав во Божјото Слово, исчезнаа; иако имаше уште многу негови делови што не ги разбрав во потполност, светлината што зрачеше од него го расветли мојот, дотогаш затемнет ум, толку што проучувајќи го Светото писмо чувствував таков восхит каков што порано не сум можел ниту да замислам.” - Блис 76.77. стр.

“Длабокото уверување дека толку големите настани претскажани во Светото писмо, ќе настапат за толку кратко време, неодоливо ми го наметнуваше прашањето: која е мојата должност кон светот во поглед на овие очигледни докази што ја потресоа мојата душа.” - Исто, 81 стр. Не можел, а да не се чувствува должен, примената светлина да ја пренесе и на другите. Очекувал дека ќе наиде на противење од страна на неверниците, но бил убеден дека христијаните ќе ги израдува надежта за скорешната средба со Спасителот кој им е, како што сите тие тврдат, толку драг. Единствено се плашел дека многумина во својата голема радост поради ослободувањето, што толку брзо треба да настапи, ќе го прифатат ова учење не испитувајќи ги доволно наодите на Светото писмо што укажуваат на тоа. Затоа се воздржувал да го изнесе ова да не, ако е во заблуда, виновник што ги завел и другите. Тоа го поттикнало уште еднаш да ги провери доказите врз кои ги засновал своите заклучоци, и внимателно да ја разгледа секоја тешкотија што би можела да се појави. Се уверил дека сите евентуални приговори, пред светлината на Божјото Слово, исчезнуваат како магла пред сончевите зраци. По пет години вакво проучување, потполно се уверил во исправноста на своето гледиште.

И сега должноста и другите да ги запознае со она што по негово верување Светото писмо толку јасно го учи, му се наметнувала со нова сила. “Додека ги извршував своите работи”, кажал тој, “во ушите постојано ми одекнуваше налогот: ’Оди и кажи му на светот на опасноста во која се наоѓа!’ Од мислите никако не ми излегуваа зборовите што Господ ги упатил до Езекиел: “Кога ќе му речам на грешникот: ’грешнику, ти бездруго ќе умреш’, а ти не му кажеш ништо, не го опоменеш беззаконикот да го остави неговиот пат; грешникот ќе умре за својот грев, но крвта негова ќе ја барам од твојата рака. Ако, пак, беззаконикот си го предупредил, да се врати од својот пат, а тој не се одвратил од својот пат, тој ќе умре за својот грев, но ти ќе ја зачуваш својата душа” (Езекиел 33:8, 9). Чувствував дека многу безбожници, кога би биле трогнати со предупредувањето, би можеле да се покаат; а ако не бидат предупредени, можеби нивната крв ќе се бара токму од моите раце.” - Блис стр. 92.

Своите сфаќања, тој прво почнал да ги шири неслужбено, кога ќе му се укажела можност, и се молел барем некој проповедник да го сфати значењето и важноста на оваа порака и да се посвети на нејзиното понатамошно ширење. Но не можел да се ослободи од уверувањето дека објавувањето на ова предупредување е негова лична должност. Во мислите постојано му одекнувале зборовите на Божјиот налог: “Оди и зборувај им го тоа на жителите на светот; нивната крв ќе ја барам од твоите раце.” Чекал девет години, а тој товар не престанувал да ја притиска неговата душа се додека во 1831 година за прв пат јавно не ги изнел причините на своето верување.

Како што Елисеј бил повикан да го остави плугот и воловите и наместо тоа да го прими плаштот на посветување за пророчката служба, така и Милер бил повикан да го остави плугот и на народот да му ги открива тајните на Божјото царство. Со страв ја започнал оваа задача, водејќи ги своите слушатели чекор по чекор низ пророчките периоди сè до второто Христово доаѓање. Гледајќи го сè поголемото интересирање, што го предизвикувале неговите зборови, секој напор му давал сила и нова храброст.

Само на упорното барање на своите браќа, во чиишто зборови го слушнал Божјиот повик, Милер се согласил своите погледи да ги изнесе јавно. Тој тогаш веќе имал 50 години и не бил навикнат да истапува јавно и бил оптоварен со чувството дека е неспособен за делото што стоело пред него. Меѓутоа, неговите напори за спасување на душите се покажале исклучително благословени уште од самиот почеток. Неговото прво предавање предизвикало толку силно верско будење што се обратиле цели тринаесет семејства, со исклучок на само две лица. Веднаш бил замолен да зборува и на други места, и како разултат на неговата работа, Божјото дело речиси насекаде заживувало. Грешниците се обратувале, а деистите и безверниците биле наведени да ја признаат вистинитоста на Библијата и христијанската вера. Сведоштвата на оние меѓу кои работел, биле: “Тој допира до срцата и на оние на кои не можат да влијаат други.” - Исто, 138 стр. Неговите излагања имале за цел да го разбудат интересирањето на јавното мнение за големите верски прашања и да ја запрат сè поголемата наклоност кон уживањата од овој свет и сетилноста на последните денови.

Речиси во секој град по неговите проповеди се обраќале по дваесетина, а во некои места и по стотици од нив. Во многу места ширум му ги отворале вратите речиси во сите протестански цркви; поканите обично му ги упатувале проповедници од разни верски заедници. Негово установено правило било да не зборува ниту во едно место каде што не е повикан; меѓутоа, наскоро не бил во состојба да одговори ниту на половина од поканите кои му биле упатувани од сите страни. Многумина што не го прифатиле неговото мислење во врска со точното време на второто Христово доаѓање, сепак биле осведочени во сигурноста и близината на Неговото доаѓање, и во неопходноста од подготовката за тој настан. Во некои од големите градови неговото дело оставило видлив впечаток. Продавачите на алкохолните пијалаци ја напуштале својата работа и своите продавници ги претворале во сали за состаноци, коцкарските дувла исчезнувале, безверниците, деистите, универзалистите, па дури и најнапуштените развратници што со години не присуствувале на никакво богослужение, се поправале. Во сите делови на градот различни цркви вовеле молитвени состаноци речиси во секое време на денот, така што деловните луѓе напладне се собирале на молитва и Му оддавале благодарност на Бога. Тоа не било некое неприродно возбудување, туку израз на сеопштите чувства на свеченост разбудени во срцата на луѓето. Во својата работа Милер, како и поранешните реформатори, повеќе настојувал да ја разбуди совеста и да го осведочи разумот, отколку да предизвика емоции.

Во 1833 година Милер од баптистичката црква, на чиешто членство и припаѓал, добил дозвола да проповеда. Мнозина од проповедниците на неговата црква биле осведочени дека тоа што тој го работи е добро, и со нивното формално одобрување тој го продолжил своето дело. Патувал и проповедал без прекин, но неговата лична работа била ограничена главно на Нова Англија и на централните држави на Америка. Со години сите свои трошоци ги подмирувал од својот џеб, а подоцна не примал ниту толку за да би ги подмирил патните трошоци до местата во кои бил повикан. Неговата јавна работа не само што не му донесувала никаква материјална корист, туку го оптоварувала и неговиот имот, кој во тој период на неговиот живот постојано се намалувал. Бил татко на големо семејство, но бидејќи сите биле скромни и штедливи, неговиот селски имот бил доволен да ги издржува сите.

Во 1833 година, две години откако Милер почнал да ги објавува доказите за скорешното доаѓање на Исуса Христа, се појавил и последниот од знаците што според зборовите на Спасителот требало да претходат на Неговото второ доаѓање. Исус рекол: “И ѕвездите ќе попаѓаат од небото” (Матеј 24:29), а Јован набљудувајќи ги во видение сцените што го навестуваат Господовиот ден, кажува во Откровението: “Ѕвездите, пак небесни паднаа на земјата, како што смоквата, лулана од силен ветер, ги исфрла своите пупки” (Откровение 6:13). Оваа пророштво се исполнило на впечатлив и необичен начин во големиот порој од метеори на 13. ноември 1833 година. Тоа била најголемата и најчудесна глетка на паѓање на ѕвезди која во историјата никогаш не била забележана: “Целиот небесен свод над Соединетите Држави со часови бил во огнено раздвижување. Ваква чудесна појава на небесниот свод - глетка што едни ја набљудувале со толкаво восхитување, а други со толкав страв и ужас - не е забележана во оваа земја откако на неа живеат луѓе.” “Нејзината возвишеност и застрашувачката убавина дури и денес се свежи во сеќавањето на многумина... Метеорската прашина паѓаше кон земјата толку густо како порој од дожд; на исток, запад, север и на југ, глетката беше иста. Со еден збор, изгледаше како целото небо да се наоѓа во движење... Сцената како што ја опишува професорот Силиман во својот Журнал, можела да се види над целата Северна Америка... Почнувајќи од два часот наутро, па сè додека сосема не се разденило, на небото што било ведро без ниеден облак, можело да се набљудува непрекината игра од заслепувачки блескави тела.” - П М. Дивенс (Devens) Американски прогрес, XII, 1-5 параграф.

“Навистина нема зборови со кои би можел да се опише сјајот на оваа глетка;... никој што не бил очевидец на тоа, не може да има соодветна претстава за тоа. Изгледало како сите ѕвездени јата да се собрале во близината на зенитот во една точка од каде што истовремено со брзина на молња се разлетувале на сите страни на хоризонтот, а сепак не ги снемуваше - илјадници светкале по илјадници како да се создадени само за оваа прилика. - Ф. Рид (Reed) Христијански адвокат и журнал , 13. декември 1833. “Глетката навистина не е можно подобро да се претстави отколку со сликата на смоквата која под налетот на силниот ветер ги исфрлува своите плодови.” - Портландски Вечерни новости 26. ноември 1833.

Во Њујоркското списание Трговски журнал (Journal of Commerce) од 14. ноември 1833 година, е објавена подолга статија за оваа чудесна појава. “Ниеден филозоф ниту пак научник,” кажува писателот на оваа статија, ниту усмено ниту писмено не опишал таква глетка каква што беше вчерашната. Пред илјада и осумстотини години, тоа точно го прорекол еден пророк, ако изразот паѓање на ѕвезди го сфатиме како паѓање на метеори, таканаречени ѕвезди што паѓаат... како што тоа дословно единствено и е можно.”

Така се исполнил и последниот од најавените знаци на Неговото доаѓање за кои Исус им рекол на Своите ученици: “Така и вие, кога ќе го видите сето тоа, знајте дека е близу, пред вратата” (Матеј 24:33). Како прв голем настан што треба да настапи по овој знак, Јован видел како “небото се отргна како книга кога се свиткува”, “и, ете, настана голем земјотрес”, “и секоја гора и секој остров се поместија од своите места,” додека непокајаните во страв и ужас се обидуваа да побегнат пред доаѓањето на Синот Човечки. (Откровение 6:12-17).

Многумина кои беа очевидци на паѓањето на ѕвездите, можеле во тоа да го видат весникот на судот што ќе дојде - “страшен симбол, сигурен предвесник, милостив знак на оној голем и страшен ден.” - Портландски Вечерни новости, 26. ноември 1833. На тој начин вниманието на народот било насочено кон исполнувањето на пророштвата, и многумина биле наведени да ја прифатат пораката за второто Христово доаѓање.

Во 1840 година друго забележано исполнување на пророштвото предизвикало многу распространето интересирање. Две години пред тоа, Џосиа Лич, еден од водечките проповедници што го објавувале второто Христово доаѓање, го обнародил толкувањето на деветата глава на Откровението, која зборува за паѓањето на Отоманската империја. Според неговото сметање оваа сила требало да биде соборена “некаде во август 1840 година по Христа”. И само неколку дена пред да се обвистини ова, тој пишуваше: “Ако прифатиме дека првиот период од 150 години точно се исполнил, пред царот Константин XI со дозвола на Турците да стапи на престолот, и дека 391. година и петнаесетте дена почнуваат по истекот на овој прв период, тогаш тие треба да завршат на 11 август 1840. година, кога може да се очекува падот на Отоманската сила во Константинопол. И јас верувам дека токму така и ќе биде.” - Џосиа Лич, (Josiach Litch) Знаци на времето и Толкувач на пророштвото, 1 август 1838.

Точно во наведеното време, Турција преку своите амбасадори ја прифатила заштитата на обединетите европски сили, и така се ставила под контрола на христијанските народи. Со овој настан точно се исполнило пророштвото (Види додаток). Кога се дознало за тоа, многумина биле осведочени дека методите што за толкување на пророштвата ги прифатиле Милер и неговите соработници начелно се правилни, а тоа придонело адвентното движење да добие голем замав. Образованите и влијателните луѓе се здружиле со Милер за да ги проповедаат и публикуваат неговите погледи, и од 1840 до 1844 година делото брзо се ширело.

Вилијам Милер имал силни умствени способности, дисциплиниран во учењето и размислувањето, на што ја додал и небесната мудрост што ја примал со постојаното одржување на врска со Изворот на мудроста. Бил човек со вистински вредности, човек кој предизвикувал почитување и уважување насекаде каде се ценела чесноста на карактерот и доблеста на моралот. Здружувајќи ја вистинската добрина на срцето со христијанската понизност и со силата на самосовладувањето, бил внимателен и љубезен кон сите, секогаш подготвен да го сослуша мислењето на другите и да ја мери тежината на нивните аргументи. Без страст и возбуда, тој внимателно ги проверувал сите теории и учења со Божјото Слово и неговото здраво расудување и темелното познавање на Светото писмо го оспособиле да ги побие заблудите и да ја разоткрие секоја лага.

Сепак, тој својата работа не ја продолжувал без огорчен отпор. Исто како и во времето на поранешните реформатори, вистините што ги проповедал не наидувале на одобрување од страна на популарните верски учители од неговото време. Бидејќи своето гледиште не можеле да го докажат со Светото писмо, тие биле принудени да прибегнат кон “човечки заповеди и науки” и кон преданијата на татковците. Меѓутоа, Божјото Слово претставувало единственото сведоштво што проповедниците на адвентната вест го прифатиле. “Библијата и само Библијата” била нивната девиза. Недостигот на библиски докази од страната на нивните противници, најчесто е надополнуван со подбивање и исмејување. Го употребувале времето, средствата и талентите за да ги прикажат на зол глас, оние кои биле навредувани само затоа што со радост го очекувале доаѓањето на својот Господ, и затоа што настојувале да живеат свет живот, што ги предупредувале и другите да се подготват за Неговото доаѓање.

Се вложувале најсериозни напори луѓето да се одвратат од размислувањето за второто Христово доаѓање. Проучувањето на пророштвата кои се однесувале на Христовото доаѓање и крајот на светот се прикажувале како грев, како нешто од што луѓето треба да се срамат. На тој начин популарните проповедници систематски ја поткопувале и самата вера во Божјото Слово. Со таквото свое учење тие луѓето ги направиле неверници, многумина си земале за слобода да живеат по своите несвети желби. Потоа причинителите на ова зло сето тоа им го припишале на адвентистите.

Иако Милеровото име привлекувало мноштво разумни и внимателни слушатели, истото ретко се споменувало во религиозниот печат, освен ако го извртувале на потсмев или обвинување. Безгрижните и непобожните, охрабрени со ставот на таквите верски учители, почнале да го срамат него и неговото дело со одвратни епитети, со вулгарни и богохулни досетки. Белиот старец, кој се одрекол од удобноста на домашното огниште за да патува на сопствен трошок од град до град, од село до село, постојано трудејќи се на светот да му го пренесе свеченото предупредување за блискиот суд, срамно е обвинет како фанатик, лажливец и подмолен шпекулант.

Подбивот, лагите и навредите што ги намножувале против него, предизвикувале огорчено негодување дури и во светскиот печат. “Да се зема толку лекомислено и со потсмев еден предмет кој се однесува на толку возвишено величество и толку страшни последици”, изјавувале светските луѓе, “значи да се изложуваат на потсмев, не само чувствата на неговите застапници и поборници, туку и исмејување на судниот ден и исмејување на самиот Бог, омаловажувајќи ги стравотиите на Неговиот суд.” - Блис 183 стр.

Зачетникот на секое зло се трудел не само да го спречи влијанието на адвентната порака, туку и да го уништи и самиот весник. Милер вистините на Светото писмо практично ги применувал врз срцата на своите слушатели, осудувајќи ги нивните гревови и внесувајќи немир во нивните самозадоволства. Тој со своите отворени и остри зборови го предизвикувал нивното непријателство. Спротивставувањето на неговата порака што го покажале членовите на црквата, ги охрабрило припадниците на џганот да одат уште и подалеку од тоа; и така непријателите направиле заговор да го убијат при напуштањето на соборот. Но во масата на присутните се нашле и светите ангели, и еден од нив, во облик на човек, го зел за рака овој Божји слуга и го извел неповреден од таа бесна толпа. Неговото дело уште не било довршено, и намерите на сатаната и неговите емисари биле спречени.

Наспроти големото противење, интересирањето за адвентното движење сè повеќе растело. Од неколку десетина или стотина собранија, нивниот број пораснал на неколку илјади месни заедници. Во многу од тие собранија бројот на верниците значајно се зголемил, но по некое време се појави дух на непријателство против овие обратеници и црквите почнале да преземаат дисциплински мерки против оние што ги прифатиле Милеровите погледи. Оваа постапка го предизвикала Милер на сите христијански заедници да им се обрати со едно писмо, повикувајќи ги, доколку неговите учења се погрешни, да му докажат со Светото писмо дека е во заблуда.

“Што веруваме ние,” истакнал тој, “што не е изрично пропишано со барањата на Божјото Слово, кое е, како што и самите признавате, единствено правило на нашата вера и живеење? Што погрешивме та од проповедалниците и преку печатот на нас да фрлате толку лути обвинувања и што ви дава право нас (адвентистите) да нè исклучувате од вашите цркви. Ако не сме во право, докажете ни во што не сме. Покажете ни од Божјото Слово во што е нашата заблуда. Доста ни е од исмевање, вака нас никогаш нема да нè убедите дека сме на погрешен пат, нашите погледи може да ги промени само Божјото Слово. Нашите заклучоци се создадени со размислување и со молитва, и откако за тоа најдовме докази во Светото писмо.” - Исто, стр. 250, 242.

Предупредувањата кои Бог преку Своите слуги ги испраќал на светот, во сите векови се дочекувани со слично сомневање и неверство. Кога беззаконието на претпотопните жители на светот Го натерало да ја уништи Земјата со потоп, Тој претходно ги предупредил, давајќи им на тој начин уште една можност да се вратат од своите зли патишта. Сто и дваесет години во нивните уши одекнувало предупредувањето со кое биле повикани на покајување, за Бог да не морал да ги уништи во Својот гнев. Но ним таа порака им се чинела како празна приказна, и воопшто не верувале дека таа ќе се обвистини. Осмелувајќи се во своето беззаконие, тие му се подбивале на Божјиот гласник; ги исмејувале неговите сесрдни молби дури го обвинувале за дрско пречекорување на дозволеното. “Како еден човек се осмелува да истапи против сите големи луѓе на земјата? Кога Ноевата порака би била вистинита, зар тоа не би го увидел целиот свет и поверувал во тоа? Што претставуваат тврдењата на еден човек наспроти мудроста на илјадници и милиони луѓе!” Не сакале да го прифатат предупредувањето, а уште помалку да побараат прибежиште во ковчегот..

Исмејувачите укажувајќи на постојаноста на сè во природата, на непроменливиот редослед на годишните времиња, на синиот небесен свод од кој дотогаш никогаш не паѓал дожд, на зелените полиња освежувани само со блага ноќна роса, самоуверено извикувале: “Зар овој не зборува празни приказни?” Со презир изјавиле дека проповедникот на правдата е див занесеник; и продолжиле да се оддаваат на задоволствата, продолжувајќи уште поупорно по своите зли патишта. Сепак, со своето безверие тие не можеле да го спречат претскажаниот настан. Бог долго ја трпел нивната расипаност и порочност и им дал доволно време за покајание, но во најавеното време Неговиот праведен суд ги стигнал оние што ја отфрлиле и презреле Неговата милост.

Христос рекол дека исто така ќе се појави неверство и во поглед на Неговото второ доаѓање. Како што луѓето во деновите на Ное “не узнаа, додека не дојде потопот и истреби сè - така ќе биде”, нагласил Христос “и доаѓањето на Синот Човечки” (Матеј 24,39). Кога и таканаречениот Божји народ ќе почне да се соединува со оние на кои во срцето им е овој свет, живеејќи како и тие и здружувајќи се со нив во забранетите задоволства; кога раскошот на светот ќе стане раскош на црквата, кога ќе ѕвонат сватовските ѕвона и кога сите ќе се надеваат на уште многу години на благосостојба на овој свет - тогаш одненадеж како гром од ведро небо ќе дојде крајот на нивното сјајно мечтаење и на нивните лажни надежи.

Како што Бог Го испратил Својот слуга да го предупреди светот за претстојниот потоп, исто така ги испратил и Своите избрани гласници да го објават на светот приближувањето на последниот суд. И како што Ноевите современици ги исмеале и презреле пророштвата на проповедникот на правдата, исто така и во Милеровите денови многумина, дури и меѓу таканаречениот Божји народ, се потсмевале на неговите зборови на предупредување.

Но зошто учењето за второто Христово доаѓање за црквите не претставувало добредојдена порака? Додека доаѓањето на Господа на непокајаните им донесува страв и уништување, за праведните тоа е надеж и радост. Големата вистина за доаѓањето на Спасителот во сите векови била утеха за оние што на Бога му биле верни, а зошто сега, како и самиот нејзин Зачетник во Своето време, станала “камен за сопнување и карпа за соблазнување?” Самиот наш Господ Исус Христос на Своите ученици им дал ветување: “И кога ќе отидам и ви приготвам место, пак ќе дојдам, и ќе ве земам при Себе, за да бидете и вие каде што сум и Јас” (Јован 14:3). Токму таа вистина сочувствителниот Спасител, Кој ја претчувствувал тагата на Своите осамени ученици, Го натерала и преку ангелите што биле испратени да ги тешат, да го нагласи уверувањето дека Тој лично пак ќе дојде, исто така како што отишол на небото. Додека учениците стоеле и втренчено гледале кон небото да го дофатат и последниот зрак на светлината, во која исчезнувал Оној кој им бил толку мил, нивното внимание го привлекле зборовите: “Луѓе Галилејци, што стоите и гледате кон небото? Овој Исус, Кој се вознесе на небото, ќе дојде пак на истиот начин, како што Го видовте да оди на небото” (Дела 1:11). Оваа ангелска порака повторно ја разбудила надежта кај учениците, и тие “се вратија во Ерусалим со голема радост. И беа постојано во храмот, каде што го прославуваа и благословуваа Бога” (Лука 24:52, 53). Тие не можеле да се радуваат поради тоа што Христос не бил повеќе меѓу нив и што биле оставени сами да се борат со искушенијата на овој свет, туку се радувале на уверувањето на споменатите ангели дека Тој пак ќе дојде.

Најавувањето за Христовото доаѓање требало и сега да предизвика “голема радост”, како и тогаш кога ангелите им го најавиле на витлеемските пастири Неговото доаѓање. Оние што Спасителот навистина го сакаат, можат само со радост да ја поздрават оваа, на Божјото Слово заснована вест дека Оној во кого се собрани сите нивни надежи во вечен живот, пак ќе дојде, не да биде навредуван, презиран и отфрлен, како при Своето прво доаѓање, туку во сила и слава Своите откупеници конечно да ги одведе во вечен мир. Христовото доаѓање не го сакаат само оние кои не го сакаат Спасителот, и нема поубедлив доказ дека таканаречените цркви отпаднале од Бога отколку што се огорчувањето и непријателството што го предизвикала оваа од Бога испратена порака.

Учењето за Христовото доаѓање ги разбудило оние што го прифатиле, и тие ја увиделе неопходноста од покајание и понизноста пред Бога. Многумина долго се колебале помеѓу Христа и светот, но сега почувствувале дека е време да заземат решителен став. “Она што е вечно и непоминливо во нивните очи добило невообичаена реалност. Небото им се приближило, а тие се чувствувале виновни пред Бога” - Блис, стр. 146. Христијаните почнале да живеат со нов духовен живот. Ги освоило чувството дека времето е кратко и дека она што се должни да го направат за своите ближни мораат да го направат што побрзо. Земјата и сè што е на неа за нив изгубило секакво значење, а вечноста како веќе да беше отворена пред нив и спасението на душите со сето она што се однесува на вечното блаженство или вечната смрт, го потиснало сето она што е поминливо и овоземно. Божјиот Дух што почивал врз нив им давал сила и убедливост на сесрдните повици што ги упатувале, не само до грешниците, туку и до своите браќа за да се подготват за Божјиот ден. Сведоштвото на нивниот секојдневен живот и без зборови претставувал постојан укор за формалистите и непосветените членови на црквите, што сакале никој да не ги вознемирува во нивното оддавање на задоволствата, во стекнувањето пари и во славољубливиот стремеж за признавање во овој свет. Оттаму потекнуваат непријателството и отпорот не само во верувањето во повторното Христово доаѓање, туку и против оние што таквото верување го шират.

Откако увиделе дека доказите засновани на пророчките временски периоди се несоборливи, противниците на своите приврзаници им советувале да се откажат од понатамошното проучување на овој предмет, истакнувајќи дека пророштвата се запечатени. Така протестантите тргнале по стапките на папистите. Додека папската црква со векови ја забранувала Библијата од народот, (Види додаток) протестантските цркви тврдат дека важниот дел на светото Божјо Слово - и тоа токму оној дел кој ни ги открива вистините што се карактеристични за нашето време, не може да се разбере.

И проповедниците и народот тврдат дека пророштвата на Даниел и Откровението претставуваат несфатливи тајни, додека самиот Христос упатувајќи ги Своите ученици на зборовите на пророкот Даниел, карактеристични за настаните што требало да се случат во нивно време рекол: “Кој чита, нека разбере” (Матеј 24:15). А тврдењето дека Откровението претставува тајна која не може да се разбере, го побива уште и самиот наслов на книгата: “Откровение на Исуса Христа, кое Му го даде Бог, за да го покаже на слугите Свои она, што треба да се стане скоро... Блажен е оној, кој чита, и оние, што ги слушаат зборовите на пророштвото, и пазат на напишаното во него; зашто времето е блиску” (Откровение 1:1-3).

“Блажен е оној, кој чита”, кажал пророкот; зашто има и такви кои не сакаат да читаат; на таквите благословот не им е ветен. “И оние што слушаат;” зашто има и такви кои одбиваат било што да слушнат за овие пророштва; благословот ниту ним не им е наменет. “И пазат на напишаното во него” - многумина не се подготвени да ги прифатат предупредувањата и поуките што се содржани во Откровението; ниеден од споменатите не може да полага права на ветените благослови. Сите оние кои ги исмејуваат предметите на овие пророштва и се потсмеваат на симболите свечено дадени во нив, сите оние што не се подготвени да го реформираат својот живот и да се подготват за доаѓањето на Синот Човечки, ќе останат без Неговиот благослов.

Како и покрај сведоштвата на божественото вдахновение луѓето се осмелуваат да учат дека Откровението претставува тајна, која човечкиот ум не може да ја разбере? Тоа напротив претставува откриена тајна, отворена книга. Проучувањето на Откровението го упатува читателот на Даниеловите пророштва, а и едната и другата од овие пророчки книги за нас содржат исклучително важни од Бога дадени упатства во поглед на настаните што треба да се случат при крајот на историјата на овој свет.

На Јован му се откриени длабоки и потресни сцени од животот на црквата. Тој го видел и во Откровението опишаната состојбата на опасностите, борбите и конечното ослободување на Божјиот народ. Тој тука ги забележал последните Божји пораки до светот кои земната жетва треба да ја направат зрела и подготвена: или како снопови за небесните амбари или како врзани снопови за оган на судниот ден. Откриени му се предмети од најголемо значење, особено за последната црква - за оние што ќе ги напуштат заблудите и ќе ја прифатат вистината, би можеле да дознаат какви опасности и борби ги очекуваат. Поради тоа никој не мора да остане во темнина во поглед на она што ќе се случи на оваа земја.

Зошто тогаш постои толку распространето незнаење во поглед на толку значаен дел на Светите списи? Зошто, општо земено, без волја се проучуваат во него содржаните учења? Тоа е последица на едно добро пресметано настојување на кнезот на темнината да го скрие од луѓето она што би им ги открило неговите измами. Затоа Христос како Автор на Откровението, предвидувајќи ја борбата што ќе се води против проучувањето на оваа толку важна и последна книга на Светото писмо, го изговорил Својот благослов на секој оној кој ги “чита и оние што ги слушаат зборовите на пророштвото и пазат на напишаното во него, зашто времето е блиску” - (Откровение 1:3).